Leraren op de basisschool gaan er vanaf nu minimaal 4 procent op vooruit en gaan ‘ in een gelijkwaardige functie hetzelfde verdienen als docenten in het voortgezet onderwijs.’ Aldus een bericht in de Volkskrant van 23 april.

Blijkbaar wordt dit akkoord gezien als een grote overwinning van de onderwijzers en een grote stap voorwaarts.

Namelijk, dat ook berichten verschijnen over grensoverschrijdend gedrag in het onderwijs.

Persoonlijk verwacht ik niet dat er een hausse ontstaat van berichten dat leraren zich ongepast gedragen ten opzichte van hun vrouwelijke leerlingen. Dat bestaat wel, is niet nieuw, maar veel meer dan voorheen verwacht ik niet.

Nee, ik verwacht het kwade nieuws eerder van de grote bestuursbureaus van de megascholen die op veel plaatsen zijn ontstaan in de laatste dertig jaar. Daar zitten bestuurders en managers met veel macht en grote ego’s, daar zijn ook veel vrouwelijke werknemers die min of meer afhankelijk zijn van die belangrijke mannen.

Enfin, ik moet het nog afwachten.

In het blad ‘Mezza’, een bijlage  bij het A D , las ik in het nummer van 29 januari een interview met Marjolein Moorman, wethouder  Onderwijs, Armoede  en Inburgering in Amsterdam .

Daarin komt de problematiek van de ‘ongelijkheid’ in de samenleving, en met name de  ongelijkheid die, zegt men, veroorzaakt wordt door het onderwijs, beknopt maar duidelijk aan de orde.

Ik neem aan dat het bestuur van BON positief staat ten opzichte van het ministerschap van Prof. Dijkgraaf. Een eminent geleerde die zijn sporen nationaal en internationaal heeft verdient, een aimabele persoonlijkheid die niet alleen goed kan uitleggen maar ook goed kan luisteren: wie zou daar op tegen zijn?

Het is bovendien iemand die bij herhaling heeft laten weten dat hij zich zorgen maakt over de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs en die zich wil inzetten om daar verbetering in aan te brengen.

Het is wellicht onvermijdelijk dat er in de moderne tijd, met zoveel nieuwe technische en communicatieve mogelijkheden, ook grote maatschappelijke veranderingen in gang worden gezet. Zo is er op heel veel terreinen een enorme schaalvergroting tot stand gekomen, met als belangrijkste drijfveren, meer mogelijkheden, meer efficiëntie.

Ik heb het boek van oud-minister Dijsselbloem nog niet gelezen over zijn familie die werkzaam was in het onderwijs – ‘De onderwijsfamilie’ – maar wel het interview dat hij naar aanleiding daarvan gaf in BNde Stem van 13 november. 

Dijsselbloem heeft in zijn eigen familie kunnen zien hoe het werken  in het onderwijs in de laatste vijftig jaar steeds minder aantrekkelijk werd. Over zijn vader zegt hij : ‘Toen hij begon hoefde hij maar een wenkbrauw op te tillen om het in de klas weer stil te krijgen. Op het einde was hij meer bezig met orde houden dan met zijn vak.’

Uiteraard heb ik met veel instemming en waardering het artikel over Jeanet Meijs in BNDeStem van 23 oktober gelezen. Wat zij zegt over de dramatische achteruitgang van het Nederlandse basisonderwijs is helaas bij leden van BON al heel lang bekend. Enkele citaten:” De kwaliteit van de Pabo holt al dertig jaar achteruit. Zonder leerkrachten die hun vak verstaan, zal het onderwijs en het geestelijke klimaat op school verder vervlakken en verloederen. Verwerving van kennis en vaardigheden vereist concentratie, training, herhaling en discipline.’

Door de perikelen  van de corona epidemie kwam het onderwijs extra in de belangstelling. Wat door ouderen nog wel eens vergeten wordt is dat het onderwijs in de laatste halve eeuw een zeer grote organisatie is geworden die het leven van vele miljoenen beheerst.

De groei van het onderwijs, van een instelling voor weinigen naar een systeem voor velen – naar een bijna alles omvattend geheel – is , in de periode van 1960 tot heden, enorm geweest. Beleidsmakers, zowel in Den Haag als ook plaatselijk, hebben zich vooral bezig gehouden met de vraag of er geld en middelen genoeg waren om de groei te realiseren.

De laatste tijd verschijnen weer veel artikelen over het onderwijs. Misschien geen wonder
want het onderwijsstelsel is neem ik aan de meest omvattende organisatie in ons land en
het gaat er niet goed mee. De kwaliteit van het gebodene schiet ernstig tekort, er vallen erg
veel lessen uit en er is een tekort aan leerkrachten, vooral in het basis- en voortgezet
onderwijs. En, men is bang dat het onderwijs ertoe bijdraagt dat dat de sociale verschillen
in de samenleving groter worden.

De kranten kwamen met het bericht dat de Inspectie van het Onderwijs de noodklok luidt omdat het mis gaat met de taal-  reken- en maatschappelijke vaardigheden van leerlingen.

De inspectie doet bij monde van de inspecteur-generaal of ze heel alert is ten aanzien van de problemen in het onderwijs: ‘in  2016 maakten wij daar al voor het eerst melding van’. Nee maar! Het onderwijs zit al veel langer in de versukkeling, al zeker 30 jaar. En het is zonder meer schandalig dat de inspectie al niet veel eerder gewaarschuwd heeft. Maar nee, de inspectie liep heel braaf aan de leiband van foute bewindslieden en onderwijskundigen, stelde de toestand mooier voor dan die was en had in haar midden ook steeds minder mensen  met brede en recente ervaring in de onderwijspraktijk. En nu zijn ze dus wakker! Al die tijd gedaan of er niets aan de hand was. En wat zien ze nu? Het funderend onderwijs is geen degelijk gebouw meer maar toont veel kenmerken van een ruïne.