Je kunt erop wachten,

Namelijk, dat ook berichten verschijnen over grensoverschrijdend gedrag in het onderwijs.

Persoonlijk verwacht ik niet dat er een hausse ontstaat van berichten dat leraren zich ongepast gedragen ten opzichte van hun vrouwelijke leerlingen. Dat bestaat wel, is niet nieuw, maar veel meer dan voorheen verwacht ik niet.

Nee, ik verwacht het kwade nieuws eerder van de grote bestuursbureaus van de megascholen die op veel plaatsen zijn ontstaan in de laatste dertig jaar. Daar zitten bestuurders en managers met veel macht en grote ego’s, daar zijn ook veel vrouwelijke werknemers die min of meer afhankelijk zijn van die belangrijke mannen.

Enfin, ik moet het nog afwachten.

Traditioneel ontstonden er altijd wel ongepaste relaties tussen leraren en leerlingen in het middelbaar onderwijs. Als dat halverwege de schoolloopbaan van het meisje plaats vond was meestal de beste oplossing dat de leraar van de school wegging en elders een baan zocht. Wat ook wel gebeurde was , dat een leraar, zo mogelijk in het geheim, een relatie had met een leerlinge in de eindexamenklas en met haar, enkele maanden na het eindexamen, ‘uit de kast’ kwam en samen ging leven. Tja, daar kon  men dan niet veel meer aan doen. Was het post hoc of propter hoc ?

Een verschijnsel dat minder aandacht krijgt maar in het onderwijs niet onbekend is, zou ik willen relateren  aan het Bijbelverhaal over Jozef en de vrouw van Potifar. In Genesis 18 wordt verhaald hoe Jozef , één van de twaalf zonen van vader Jacob,  door zijn broers als slaaf naar Egypte wordt verkocht. Aldaar komt  hij terecht in de huishouding van Potifar, de ‘overste der trawanten’ ( herziene Statenvertaling ‘hoofd van de lijfwacht van de Farao’).

Jozef valt gunstig op en wordt al snel aangesteld  als hoofd  van de huishouding van Potifar. Terloops  wordt over hem nog verteld: ‘En Jozef was schoon van gedaante en schoon van aangezicht’. Hij wordt opgemerkt door de vrouw van Potifar, die zonder veel omhaal tegen hem zegt: ‘Lig bij mij.’ Jozef legt uit dat zijn geweten dat niet toestaat maar zij blijft aandringen dat hij met haar zal slapen – totdat  ze door de herhaalde afwijzing zo gekrenkt wordt dat ze Jozef bij haar man beschuldigt van ernstig grensoverschrijdend gedrag, waardoor hij van de een op de andere dag in de gevangenis belandt.

Welnu, iets dergelijks kan ook in de schoolverhoudingen voorkomen. Jonge meisjes worden soms heel erg verliefd op leraren, zeker als die jong en schoon van gedaante en aangezicht zijn. Als die liefde niet beantwoord wordt, soms misschien bruusk afgewezen, kan zo’n teleurgestelde leerling wel eens heel lelijk reageren. Gevaarlijk!

Waar leraren ook mee te maken kunnen krijgen is, mede afhankelijk van de mode – strakke truitjes, korte rokjes –  met uitdagend, plagerig gedrag van jonge meiden. Voor de leraar die daar onverstandig op reageert, niet zonder risico.

J.C. Traas