Categorie archieven: Column J.C. Traas

Troebel water

Ik kan me nog de tijd herinneren dat hoofden van lagere scholen uitstekende studieadviezen gaven voor het vervolgonderwijs. Het waren bovenmeesters die al flink wat jaren op dezelfde school werkten en als hoofd meestal de de hoogste klas of klassen voor hun rekening namen. Ik weet niet of de huidige directeuren van basisscholen die nu via radio en televisie zulke mooie complimenten krijgen, ook zo functioneren.

Lees verder Troebel water

Dertig procent

Ik hoorde pas een nieuwsbericht dat meedeelde dat nu uit internationaal onderzoek blijkt dat 30% van de vijftienjarigen ‘laaggeletterd’ is. Enkele jaren geleden was het 25%. Dit is heel slecht nieuws. Het is nog minder geworden. Heel erg voor de betrokken leerlingen. Want het ziet er naar uit dat zij voor hun hele leven een achterstand hebben opgelopen en dat moeten voelen.

Lees verder Dertig procent

Het idealisme van Frans Bauer

De populaire zanger Frans Bauer bekommert zich om het lot van de laaggeletterden in ons land. Hij heeft dat van dichtbij meegemaakt omdat zijn ouders niet konden lezen en schrijven. ( BndeStem, 28 okt . 2023). Nu zet hij zich in, via de Stichting Lezen en Schrijven, voor het lot van de 2,5 miljoen laaggeletterde Nederlanders. “Het zijn er alleen maar meer geworden”, zegt hij. Hij vindt dat ook wel logisch: “In de bank zie je geen mensen meer, zelfs de pinautomaat is al een relikwie. Voor een afspraak in het ziekenhuis moet je je aanmelden bij een paal, spreekuren zijn tegenwoordig vaak online, ingewikkelde brieven komen per mail…Voor veel mensen zijn dat onmogelijke taken geworden, ik hoor zoveel schrijnende verhalen.” Hij heeft denk ik volkomen gelijk. De moderne maatschappij is een digitale maatschappij aan het worden – met zo weinig mogelijk contact van mens tot mens. De laaggeletterden zijn daar de dupe van maar ook enkele miljoenen ouderen die niet snel genoeg mee kunnen met de nieuwste ontwikkelingen. Zij willen gewoon vragen kunnen stellen aan mensen, niet aan robots.

Lees verder Het idealisme van Frans Bauer

Het marktmodel

Uit een enquête van BON blijkt dat vrij veel leraren regelmatig onder druk worden gezet door ‘leidinggevenden”, met name om cijfers te verhogen. Ja, hier botsen dus twee gezichtspunten. De schoolleiding wil – in het verdienmodel- zo mooi mogelijke resultaten om goed voor de dag te komen. De leraar wil eerlijk zijn ten opzichte van geleverde prestaties. Als die prestaties lager zijn dan de gestelde normen kan hij moeilijk een voldoende geven. Dat zou trouwens ook onbillijk zijn ten opzichte van de andere leerlingen. Ik lees niet dat er ook druk wordt uitgeoefend door de schoolleiding om strenger te beoordelen. Dat zou immers, gelet op de daling van het onderwijsniveau, een begrijpelijke reactie zijn.

Lees verder Het marktmodel

Brutale mond

Zoals Aleid Truijens in haar column in de Volkskrant van 22 augustus zegt: ‘Wat er precies is gebeurd tussen Wiersma en sommige ambtenaren zullen we nooit weten.’ Maar toch vertelt zij er iets over. Namelijk dat de inspecteur-generaal van de onderwijsinspectie,
mevr. Alida Oppers, ‘oorlog’ had met Wiersma die had geëist dat de inspectie vaker onaangekondigd op schoolbezoek zou gaan en de 10 procent zwakke scholen zou aanwijzen.

Lees verder Brutale mond

Armoede in een tijd van rijkdom

Ik heb het al eens eerder gezegd en ik weet dat het wat simpel klinkt: de onderwijshervormingen hebben niet meer maar minder gebracht. Meer leerlingen langer naar school maar met minder lessen, minder vakken en minder niveau. Dat blijkt ondertussen wel heel sterk bij het talenonderwijs. Ik schrok toen ik in de krant ( AD 22 juli) las dat een middelbare school in Gelderland het vak Frans niet meer geeft omdat er nog maar zeven leerlingen voor zijn. Zo zie je wat er van komt als je scholen de vrijheid geeft om vakken te schrappen. In dit geval dus een taal.

Lees verder Armoede in een tijd van rijkdom

Dure denkfouten

Er is een tijd geweest, toen politici als Den Uyl en van Kemenade een belangrijke rol speelden in de Nederlandse politiek, dat er een sterke beweging was om in ons land de middenschool in te voeren: slogans als ‘gelijke kansen voor iedereen’ , streven naar geïntegreerd onderwijs voor alle leerlingen, mondden uit in de roep om een middenschool: alle kinderen in één verband samen te houden tot hun zestiende of zeventiende levensjaar.

Lees verder Dure denkfouten

Onbevoegd en onbekwaam

Ik heb nog eens teruggekeken in het rapport van de commissie Dijsselbloem ( 2008). De conclusies waren glashelder en leken algemeen aanvaard te worden. Ter illustratie een citaat uit het rapport:
‘Politiek draagvlak lijkt belangrijker geweest dan draagvlak in het onderwijsveld. Regeerakkoorden forceerden een doorbraak, maar versterkten het gesloten beleidsproces. Overeenstemming met het onderwijsveld werd bereikt met de beroepsvertegenwoordigers van belangenorganisaties. Zij leken daarbij dichter bij de politiek te staan dan bij hun eigen achterban.

Lees verder Onbevoegd en onbekwaam

Betreurenswaardig

Wie herinnert zich nog dat de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 met slechts een klein verschil werden gewonnen door Donald Trump? De tegenkandidaat, Hillary Clinton, had uitstekende kwalificaties maar ze kon niet op tegen de brutale populariteit van Trump. Trump kon rekenen op een groot aantal minder goed opgeleide Amerikanen die zijn grofheden wel konden waarderen.

Hillary Clinton gebruikte op een gegeven moment het woord ‘deplorables’ om deze aanhangers van Trump te benoemen. Dat betekent zoveel als ‘die betreurenswaardig zijn’. Dat werd haar niet in dank afgenomen, maar toch. Er is in de V.S. een vrij grote groep burgers die maar weinig van het onderwijs heeft geleerd en bereid is allerlei ongefundeerde beweringen te geloven. Maar Amerika heeft al heel lang een uitgebreid onderwijsstelsel dat bijna iedereen in staat zou moeten stellen de basisvaardigheden meester te worden. Maar dat gebeurt blijkbaar toch niet.

En in Nederland, zoals wij ondertussen weten, ook niet. Daarom verbaasde het mij dat onze minister-president, in een interview waarin de bekende grote politieke mislukkingen werden genoemd, meldde dat er ook een heleboel dingen goed gingen in ons land, bij voorbeeld het onderwijs. O ja? Ik ga nu niet de hele lijst lijst behandelen van o.m. de slecht opgeleide onderwijzers en leraren, van schoolverlaters die nauwelijks kunnen lezen , schrijven en rekenen, van uitvallende lessen , van ergerlijke bureaucratisering. Nee, ik wil het erover hebben dat ook het hoger onderwijs in de loop van de jaren enorm heeft ingeboet in breedte en diepgang. Dat betekent dat vooral de alfa vakken het zwaar te verduren hebben gehad in de loop van de onderwijsvernieuwingen: geschiedenis en de talen.

Dat BON zich zeer inspant om een eind te maken aan de verengelsing van ons universitair onderwijs is volkomen terecht. Maar mag ik er ook op wijzen dat de moderne vreemde talen die traditioneel in het Nederlandse onderwijspakket zaten, nu bijna geheel verdwenen zijn uit de onderwijsbagage van academici? Nederland heeft zich in het onderwijs arm vernieuwd. Je zou denken dat dit ook maatschappelijke gevolgen moet hebben. Aan de onderkant waar steeds meer mensen niet mee kunnen in de moderne maatschappij maar ook aan de bovenkant waar de voorsprong die wij vroeger hadden, verloren is gegaan. Dat is zeker betreurenswaardig.

J.C. Traas