Voor wie het nog niet wist: de politieke partijen die het tien, twintig, kortom de laatste vijftig jaar voor het zeggen hadden in ons land en dus ook verantwoordelijk waren voor het onderwijsbeleid zijn nu zo veel kleiner geworden dat ze geen rol van betekenis meer kunnen spelen. In de NRC van 27 maart wordt aan de vroegere partijleider van de PvdA en oud-burgemeester van Amsterdam, Job Cohen, gevraagd hoe hij over de situatie denkt.

Beter Onderwijs Nederland heeft met de laatste  uitgave van Vakwerk ( december 2020) breed en onweerlegbaar het failliet van het Nederlands onderwijsbeleid aangetoond. Zo, dat alle beleidsmakers nu kunnen weten dat zich een ongekende ramp voltrekt en al veertig jaar heeft voltrokken in ons onderwijs.

In NRC van 16 februari schrijft Maxim Februari over klasseverschillen en maatschappelijke ongelijkheid: ‘Vooral cultureel kapitaal bepaalt het klasseverschil’.

Nieuw is dit onderwerp bepaald niet:  het speelde een belangrijke rol in de discussies over de invoering van de middenschool in jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. En daarvoor al sprak men van het ideaal van de ‘verheffing’ van de arbeidersstand.

Als wij om het virus af te remmen alle scholen sluiten, heeft dat dan effect? Dat zou heel goed kunnen want het is immers zo dat alle kinderen van vier tot achttien  jaar naar school gaan: dat zijn er in het voortgezet onderwijs ongeveer 1 miljoen.

Uit een artikel van Ykje Vriesinga in de NRC  van 28 augustus blijkt dat professionals  in ons land  veel meer te maken hebben met verbale en fysieke agressie  dan elders in Europa het geval is. En een leraar in Nederland heeft twee keer zo vaak te maken met agressie en geweld dan een leraar in andere Europese landen.

In Tilburg bestaat een opleidingsbedrijf  Bouwmensen , in het bijzonder bedoeld voor jongelui die na hun vmbo- opleiding direct aan de slag willen in de bouw ( BndeStem, 3 juli 2020).

Professor Robbert Dijkgraaf is niet alleen een eminent geleerde en een uitstekende docent maar ook een voortreffelijk essayist en columnist.

In de NRC van 30 mei schrijft hij over het afweersysteem dat het menselijk lichaam op een buitengewone knappe manier verdedigt tegen aanvallen op onze gezondheid: ‘Door toeval en selectie produceert het immuunsysteem een bijna onbegrensd reservoir aan verdedigingswapens’. En wat doen wij ten behoeve van ons maatschappelijk afweersysteem ? Dijkraaf zegt hierover :’Omdat de toekomst grotendeels onvoorspelbaar is, zou ook onze samenleving een rijk gevuld kennisarsenaal moeten hebben vol ideeën, theorieën , instrumenten en technieken. Als ik mijn stokpaardje nog eens mag berijden: de meeste van die inzichten zullen  op het oog volstrekt nutteloos lijken. Tot de dag dat zich een nieuw gevaar aandient. Alleen door vooraf te investeren kunnen we ons wapenen tegen toekomstige bedreigingen.

Het is als met een oud huis waaraan jarenlang geen onderhoud is gepleegd, op een gegeven moment komen er allerlei gebreken aan het licht: verstoppingen, kortsluitingen, lekkages enz.

Tientallen jaren leek het alsof het onderwijsgebouw in redelijk goede staat verkeerde, nu blijkt dat het er heel slecht voorstaat. Er is een toenemend lerarentekort, het ziekteverzuim is hoog, er vallen steeds meer lessen uit en de verschillen in kwaliteit tussen de scholen worden groter.

Al bijna 120 jaar kent ons land de leerplicht. Het werd plicht genoemd omdat veel ouders het aanvankelijk helemaal niet zo nodig vonden  dat hun kinderen naar school gingen, en zeker niet als die al de leeftijd hadden om geld te gaan verdienen. Daarom waren er in die tijd ook commissies ’tot wering van het schoolverzuim’ die er op toe moesten zien dat kinderen niet zonder geldig excuus van school wegbleven.

Het zal niet vaak voorkomen denk ik dat een beroepsgroep die zulke teleurstellende resultaten bereikt als de leerkrachten in het basisonderwijs toch – en dat bij herhaling- loonsverhoging krijgt, gratificaties en extra’s.

Terwijl bekend wordt dat het niveau van de leesvaardigheid van veel vijftienjarige scholieren zeer tekort schiet, zelfs in de Pisa -onderzoeken die vroeger altijd zo gunstig waren voor Nederland, terwijl Pabo-afgestudeerden slechts over oppervlakkige kennis beschikken, terwijl de Cito-toetsen  nu juist door de Islamitische scholen goed gemaakt worden…