Vrienden van het Gymnasium

Latest Posts

AMPHORA XXXV.4 – december 2016

In het decembernummer staan o.a. de volgende artikelen

VERSLAG KLASSIEKE REIS NAAR MACEDONIË

Simon Veenman doet verslag van de reis in september 2016 en vermeldt en passant allerlei interessante zaken.

DE VIS

Gerard Bartelink schrijft ditmaal over de vis. De redactie voegt een authentiek Romeins visrecept toe. Misschien iets voor de feestmaand?

GYMNASIUM OP STRAAT

Een palindroom tref je soms zomaar ergens aan. Zag of kent u er een? En op straat zijn er ook voldoende kansen om iets tegen te komen, dat herinnert aan uw eigen gymnasiumtijd. Twee oproepen – beide voorzien van een aardig voorbeeld – om eens iets in te sturen voor publicatie in Amphora.

INTERVIEW MET MEINE FERNHOUT

Het Teylers Museum figureert in de debuutroman van Meine Fernhout. Met hem sprak René van Royen over de roman en het Haarlemse museum.

BIJZONDERE BOEKUITGAVE

Sophieke Nijhuis-Bouma bespreekt de recente heruitgave van een bijzonder boek: Metamorphosis insectorum Surinamensium (1705) van Maria Sibylla Merian.

GRIEKS, GRIEKS EN GRIEKS

René van Royen pleit ervoor gebruik te maken van het nieuw-Grieks om het klassieke Grieks makkelijker te leren.

PROJECT CAROLUS – VOORTGANG

Het vertalen van de kroniek van Einhard over leven en vooral werk van keizer Karel de Grote is zo goed als afgerond. Maar er is nog wel veel te doen.

EEN KUNDIGE VERTALING

Volgens Vivien Hargreaves getuigt de vertaling van Synesios van Kyrene: Dans die het heelal omkranst: Negen Hymnen aan de Ene door Piet Gerbrandy van kundigheid. Een uitgebreide bespreking.

ZIJN WE DAN ALLEMAAL GEK?

Anneke de Vries bespreekt het boek Filosofie van de waanzin van Wouter Kusters, met als ondertitel ‘fundamentele en grensoverschrijdende inzichten’. Kusters won met dit boek in 2015 de Socratesbeker. Een dikke pil van ruim 750 bladzijden, die wel wat van de lezer vergt om van kaft tot kaft te lezen.

MIJN DOCENT(E) KLASSIEKE TALEN

Berti Bik-Huls heeft dierbare herinneringen aan niet alleen haar docente Klassieke Talen op het gymnasium, maar ook aan haar collega-lerares Klassieke Talen en tweede corrector bij examens. En allemaal verenigd in een persoon: haar moeder.

SCHOLIERENPAGINA

René van Royen & Sunnyva van der Vegt bezochten in de zomer het renaissanceslot in Weikersheim, in de buurt van Frankfurt. En  werden er onverwachts onaangenaam verrast.

Linksom of rechtsom, maar minder

Prof van den Berg, hoogleraar economie, zei over de verhoging van de pensioenleeftijd: ‘Het is nog maar de vraag of mensen veel langer gezond kùnnen doorwerken. Zware lichamelijke arbeid kan sowieso niet, dan heb ik het over geestelijke arbeid. De scherpte, concentratie en alertheid worden gewoon minder. De aanpassing van de hersenen gaat heel langzaam, terwijl de pensioenleeftijd snel stijgt. Het zou best kunnen dat mensen straks langer werkloos thuis zitten in plaats van langer doorwerken. Dan zou de verhoging van de pensioenleeftijd slechts een ordinaire bezuinigingsmaatregel zijn.’ ( BNDeStem, 28 december 2016).

(meer…)

Amphora XXXV.3 verschijnt rond 2 september 2016.

Cover Amphora XXXV.3In dit nummer is allereerst de uitnodiging voor de Algemene Ledenvergadering op zaterdag 1 oktober 2016 in Museumpark Archeon (Alphen a/d Rijn) van belang (pagina V).

Voorts kunt u onder andere de volgende artikelen lezen.

VI                   HOE HET GRIEKSE TONEEL DE STAD REDDE

Daniel Mendelsohn publiceerde onlangs in The New York Review of Books een boeiend verhaal over het verband tussen het Griekse toneel en het welvaren van de stad(staat) Athene, dat nu in vertaling aan u wordt gepresenteerd.

XII                  DE EZEL

Gerard Bartelink zit nog vol verhalen over dieren in de oudheid en laat ditmaal zijn erudiete licht schijnen over de ezel.

XVI                DE PIOENROOS

Sophieke Nijhuis-Bouma schrijft over de pioenroos als geneeskruid in de oudheid.

XIX                HET BELANG VAN ERASMUS’ GEDACHTEGOED IN ONZE TIJD

Wil Arts belicht in dit Erasmus-jaar 2016 het belang van Erasmus’ gedachtegoed dat ons nog altijd – of wellicht: juist nu weer – veel te overdenken biedt.

XXII               HET EINDEXAMEN LATIJN 2016

Vivien Hargreaves beschrijft haar indrukken van het Centraal Examen Latijn 2016, waaraan de jongste generatie gymnasiasten m/v zich medio mei moest onderwerpen.

XXIV             REACTIE OP ‘PLAATS OF UITGANG – DAT IS DE KWESTIE’

Naast een erratum door René van Royen op zijn artikel in Amphora XXXV.2 geeft Dafni Alverti een reactie daarop en pleit voor een discussie.

XXV               MIJN DOCENT(E) KLASSIEKE TALEN

Dierbare herinneringen van een oud-leerlinge van Het Baarnsch Lyceum

XXVII             TWIJFELACHTIGE VERDIENSTEN

J.C. Traas bespreekt het recente boek Meritocratie, waarin de vraag centraal staat of we in het onderwijs op weg zijn naar een nieuwe klassensamenleving?

Verder zijn er de vertrouwde Scholierenpagina van René van Royen & Sunnyva van der Vegt, ditmaal over het forenzen in de oudheid, en de nieuwe rubriek Nieuwtjes & Weetjes.

En van niet minder belang: de aankondiging van de Studiedag Klassieke Wereld, een jaarlijkse bijeenkomst die door Labrys Reizen wordt georganiseerd: maandag 30 januari 2017 in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.

 

Algemene Ledenvergadering 2016

Uitnodiging Algemene Ledenvergadering 2016

 

De Vereniging Vrienden van het Gymnasium nodigt al haar leden uit tot het bijwonen van de Algemene Ledenvergadering 2016.

Informatie

Datum:            zaterdag 1 oktober 2016;
Tijd:                11:00 – 17:00  uur
Locatie:           Museumpark Archeon, Bacchi-zaal, bovenverdieping Romeinse Herberg (er is een lift aanwezig)
Adres:             Archeonlaan 1, 2408 ZB  Alphen aan den Rijn

Programma

11:00 uur        Ontvangst met koffie, thee en een Romeinse muffin
11:30 uur        Formele gedeelte jaarvergadering
12:15 uur        Pauze met daarin gelegenheid het park zelf te verkennen.
12:45 uur        Lunch in het atrium van de Romeinse herberg
13:45 uur        Lezing ‘Archeon toen en nu’ door Ilse Reijgwart
14:30 uur        Pauze
14:45 uur        Rondleiding door het Archeon
15:45 uur        Afsluiting met aansluitend een borrel in de herberg

Bereikbaarheid

Looproute

Vanaf station Alphen aan den Rijn (richting Kerk en Zanen) is het 15 à 20 minuten lopen naar Archeon. De looproute wordt met Archeon-borden langs de weg aangegeven.

Auto

Bij Archeon is voldoende parkeergelegenheid.
De parkeermunt ontvangt u van ons aan het begin van de dag.
Adres: Archeonlaan 1, 2408 ZB  Alphen aan den Rijn

Kosten

Deelname aan deze dag is voor leden van de Vrienden van het Gymnasium kosteloos. Graag wel uw museumkaart meenemen.
Na aanmelding ontvangt u een week voor de bijeenkomst de vergaderstukken.

Aanmelden

Vóór 21 september via: info@gymnasiumnu.nl

Tekenreeks

De Tekenreeks zoals weergegeven op de adresdrager (rechtsboven, onder het Sandd-logo)

De tekenreeks bestaat uit 12 elementen, gescheiden door “ – ”, met de volgende betekenis:

Nr met voorbeeld en uitleg:

  1. 9876         lidmaatschapsnummer (N.B. dit is een voorbeeld; niemand heeft dit nummer!)
  2. inc            het lid heeft een voor het lopende jaar werkzame incassomachtiging verstrekt
    N.B.:   een incassomachtiging wordt meestal pas werkzaam in het kalenderjaar na de verstrekking ervan als het element leeg is, is er geen werkzame incassomachtiging voor dit jaar
  3. geb           de geboortedatum van het lid ontbreekt in onze administratie
    de junior- of seniorkorting op het contributietarief is dan niet van toepassing
    als het element leeg is, is dit item in orde
    dat geldt ook voor de volgende elementen
  4. tel             het telefoonnummer ontbreekt in onze administratie
  5. mail          een mailadres ontbreekt in onze administratie
    als telefoonnummer en mailadres ontbreken, zijn we machteloos, als na een
    niet doorgegeven verhuizing Amphora niet kan worden bezorgd.
    Dat komt nogal eens voor.
  6. iban          in onze administratie ontbreekt een geldig IBAN
    Meestal is dat het gevolg van een wijziging van het bankrekeningnummer.
    h.b. bij een lopende incassomachtiging is het van belang dat door te geven.
  7. 2012(€20)  Er is een betalingsachterstand van € 20 over het contributiejaar 2012.
    2012(€15)  Er is een betalingsachterstand van € 15 over het contributiejaar 2012.
    2012(€5)    Er is een betalingsachterstand van € 5 over het contributiejaar 2012.
    Meestal betreft dit een junior- of seniorlid dat het junior- of seniortarief heeft
    toegepast, terwijl de geboortedatum ontbreekt in onze administratie.
    2012 is in 2016 het oudste (eventueel) gepresenteerde jaar:
    de jongste 5 jaren worden getoond. In 2017 beginnen we dus met 2013, etc.
  8. 2013(…     idem (mutatis mutandis), voor 2013
  9. 2014(…     idem, voor 2014
  10. 2015(…     idem, voor 2015
  11. 2016(…     idem, voor 2016
  12. lj               het lid heeft (helaas) opgezegd; dit is het Laatste Jaar van zijn lidmaatschap

Aanvulling van ontbrekende gegevens is altijd welkom, bij voorkeur via info@gymnasiumnu.nl
Vermeld dan (a.u.b.) uw lidmaatschapsnummer (of toch minstens uw postcode)
Betaling van achterstallige contributie:
IBAN: NL29 INGB 3127 00
t.n.v.: Vrienden van het Gymnasium
o.v.v.: lidmaatschapsnummer & betrokken contributieja(a)r(en)
Bij aanvulling van gegevens en/of betaling wordt de tekenreeks met terugwerkende kracht aangepast.
Betaling van (iets) meer dan de (geringe) verplichte contributie is welkom.
Bij een machtiging kan men ook aangeven, hoeveel er (eventueel) meer geïncasseerd mag worden.

Amphora XXXV.2 – Vooruitblik inhoud

BESCHILDERDE SITULA, GLAS MET ZILVEREN HENDELS, H. 26,7 CM, X 29,3 CM, GRIEKS, VROEG-HELLENISTISCHE PERIODE, LATE 4DE–VROEGE 3DE EEUW VCHR. (THE METROPOLITAN MUSEUM OF ART, NEW YORK)

BESCHILDERDE SITULA, GLAS MET ZILVEREN HENDELS, H. 26,7 CM, X 29,3 CM, GRIEKS, VROEG-HELLENISTISCHE PERIODE, LATE 4DE–VROEGE 3DE EEUW VCHR. (THE METROPOLITAN MUSEUM OF ART, NEW YORK)

Begin juli 2016 verschijnt nummer 2, jaargang XXXV, van Amphora. Hier geven wij u de inhoudsopgave met korte toelichtingen op de artikelen. Leden van de Vereniging Vrienden van het Gymnasium krijgen Amphora automatisch toegezonden. Bent u nog geen lid, maar wel geïnteresseerd in Amphora? Ja, wordt dan gewoon lid!

III Van de redactie

Hoofdredacteur Aviva Boissevain wordt met ingang van nummer XXXV.2 opgevolgd door Chris Engeler, die als redactiesecretaris is aangesteld.

IV Het Eiland van de Herinnering

Diederik Burgersdijk

De in Amphora terugkerende auteur bespreekt Sicilië in de Augusteïsche literatuur via een aantal stappen: Sicilië in de Romeinse geschiedopvatting, in Livius’ Ab Vrbe Condita en in Vergilius’ Aeneis, om af te sluiten met rol van Segesta in dit alles.

X Poëzie

Een jeugdgedicht van Erasmus

Het Erasmus Genootschap Gouda, de Drukkerswerkplaats en projectgroep Latijn / Gouda op Schrift van de Stichting Vrienden van Archief en Librije geven gezamenlijk de Elegieën en Grafschriften uit van Desiderius Erasmus, die hij tijdens zijn verblijf in Gouda schreef. Die zijn in een fraai uitgegeven bundel nu voor het eerst vanuit het Latijn in het Nederlands vertaald. In deze Amphora Erasmus’ Elegia querula doloris – Een elegie, een klacht over verdriet.

XI Het paard

Gerard  Bartelink

Voortzetting van de artikelenreeks over dieren in de oudheid van de éminence grise, ditmaal over de edele viervoeter.

XIV Project Carolus

Chris Engeler & René van Royen

Een oproep aan iedereen die (weer) actief met het Latijn bezig wil zijn. Bedoeling is om een groep samen te stellen, die de kroniek over het leven van Keizer Karel de Grote, in de negende eeuw geschreven voor Einhard, vertaalt in het Nederlands en ook annoteert. Voor een papieren of digitale publicatie.

XVI Plaats of uitgang – dat is de kwestie

René van Royen

Centrale stelling in dit artikel dat tot reflectie en zeker ook tot discussie uitnodigt: het Latijn is een uitgangentaal, terwijl het Nederlands een plaatsingstaal is. Van Royen maakt zijn punt mede aan de hand van duidelijke voorbeeldzinnen, en betrekt ook het (oud en nieuw) Grieks in zijn betoog, om te concluderen “Dat het Grieks zo lang dezelfde grammaticale structuur behouden heeft, is een heel sterk argument tegen de stelling dat modern Grieks en oud Grieks twee totaal verschillende talen zijn. Want er wordt een soort ijzeren gordijn geplaatst tussen het klassieke Grieks en het Grieks van later.”

XXI OIKOS Publieksprijs voor Casper Porton

Chris Engeler

Bestuurslid Casper Porton ontving in mei 2016 de belangwekkende OIKOS Publieksprijs 2016 voor zijn activiteiten bij Addisco Onderwijs. Naast enkele citaten uit het juryrapport van deze sinds 2005 jaarlijks uitgereikte prijs leest u ook over OIKOS, OnderzoeksInstituut voor Klassieke Oudheid Studiën. De uitreiking is ook online te bekijken (met ondertiteling van het Latijn, Engels en Nederlands).

XXII Mijn docent(e) Klassieke Talen

Peter van Wiechen

Amphora-lezer Peter van Wiechen opperde het idee om lezers hun ervaringen met het aanleren van Latijn en Grieks, of met de universitaire studie Klassieke Talen te laten delen. En hij is zelf de eerste die zijn ervaringen met drs. H.L. Mallinckrodt op papier zette. Nu is de vraag: wie volgt?

XXIV Klassieke reis naar Griekenland

Ook komend najaar kunt u met de vereniging een klassieke reis naar Griekenland maken: bestemming in september 2016 is Macedonië, onder de deskundige en inspirerende (reis)leiding van bestuurslid Désiré de Rooij.

XXV Nieuwtjes & Weetjes

Faits divers gerelateerd aan taal, cultuur en kunst van de klassieke oudheid: over tentoonstellingen, verschenen boeken en meer.

XXVIII Forum Amicorum

Binnen de Harry Potter Graecus-leeskring in Uithoorn stuitten de vier leden op een vertaalprobleem in spiegelschrift. Aart van Wijk doet verslag van het dilemma en verantwoordt de gevonden oplossing.

XXIX Romeinen in een nieuwbouwwijk

René van Royen & Sunnyva van der Vegt

Over Castellum Hoge Woerd in De Meern, met een echt pronkstuk in de vorm van een antiek binnenvaartschip dat er tentoongesteld wordt, en Caesars beschrijving ervan (BG III 13).

XXX Verenigingsnieuws

Anton Spee

Over de Week van de Klassieken, de Jaarvergadering, de helaas nog altijd aanwezige achterstanden in de contributie en: het bestuur zoekt een secretaris.
De Algemene Ledenvergadering zal zijn op zaterdag 1 oktober in het Archeon.

Tegenstrijdigheden

Hebben leerlingen op havo en vwo tegenwoordig een makkelijk leventje met veel vrij en een beperkte hoeveelheid leerstof of wordt er juist heel veel van de leerlingen gevraagd, zelfs zodanig dat ze er overspannen van raken? Mijn indruk is dat, hoe paradoxaal het ook lijkt, beide vragen bevestigend beantwoord kunnen worden.

Een deel van het antwoord haal ik uit een lezing van Riemke Leusink, rector van het Christelijk Lyceum Zeist, die zij hield voor de Vereniging van Classici Nederland. (Bulletin van de VCN, april 2016). Zij merkt op dat veel kinderen niet goed leren met teleurstellingen en tegenslagen om te gaan. En zegt dan: ‘Er wordt vaak gepleit voor meer maatwerk: het onderwijs moet zich aan het kind aanpassen en niet andersom. Alle onderwijs moet ‘passend’ gemaakt worden. Kinderen krijgen vrijstellingen voor onderdelen die ze moeilijk vinden. Veel docenten vinden dat er niet op spelfouten gelet moet worden, want dan rem je de talige creativiteit. Kinderen hoeven betrekkelijk weinig feiten te leren (weinig ‘stampen’). Ik zat vroeger gemiddeld drie uur per dag aan mijn huiswerk, dat mag nu niet meer dan anderhalf uur zijn. Studenten aan de universiteit besteedden in 1961 nog 24 uur per week aan hun studie (buiten de colleges om) en nu nog maar 14 uur per week. De rest van hun week gaat vooral naar gezelligheid. De meeste vakken zijn de afgelopen jaren makkelijker geworden, zo hoor ik van docenten. De exameneisen zijn omlaag gegaan.’ (meer…)

Lekker makkelijk

Het nieuws dat kinderen van laagopgeleide ouders – gelet op hun Cito-score – vaker een laag schooladvies krijgen dan kinderen van hoogopgeleide ouders, heeft veel aandacht gekregen in de media. Alleen al in NRC-Handelsblad van 16 april levert het vier artikelen op plus een hoofdartikel. Andere kranten zullen er ook over geschreven hebben.

Maar hoe? Eén van de artikelen  in NRC Handelsblad lijkt wel overgeschreven uit de knipselkrant van de jaren zeventig van de vorige eeuw. De redactrice Juliette Vasterman schrijft zonder aarzelen op: ‘Uit onderzoek blijkt dat de ongelijkheid tussen sociale milieus groter is in landen waar men vroeger selecteert.’

Hier kun je wel tien vragen over stellen maar het komt in feite neer op een hernieuwd pleidooi voor de middenschool. Maar ja, dat is al in de jaren zeventig en tachtig geprobeerd – en het is niet gelukt, en evenmin het voortgezet basisonderwijs en de verlengde brugperiode. Het is allemaal bekend, het is rijk gedocumenteerd. Maar kennis van het verleden is blijkbaar geen vereiste voor iemand die over het onderwijs schrijft. (meer…)

Lustrumeditie van het Certamen Septentrionale op de Lindenborg

Certamen Septentrionale

 

Voor wie het nog niet weet: dit is de titel van onze jaarlijkse “Noordelijke vertaalwedstrijd” Grieks en Latijn voor bovenbouwgymnasiasten uit de drie Noordelijke provincies, in de gaten gehouden door Boreas, de god van de Noordenwind. De Lindenborg volhardt in gastvrijheid, ook bij deze editie waar Griekse accenten waren terug te vinden in het eten, de kleuren in de aula en het dansen van de sirtaki. Een serieuze en tegelijk een dolle boel was het dus op 24 februari, een dag die meteen al mooi begon: bij aankomst op school zag ik twee roodborstjes bij het fietsenhok, gezellig pikkend in elkaars verenpakjes. Lente, mensen!

(meer…)

Daar kon je op wachten

Daarmee doel ik op het bericht dat leerlingen van groep 8 van de basisschool vorig jaar gemiddeld een hoger schooladvies kregen dan de eindtoets van het Cito aangaf. En aangezien het advies van de school doorslaggevend is betekent dit een toename van het aantal havo- en vwo-leerlingen in het middelbaar onderwijs (De Volkskrant, 21 januari).

Ik heb nooit begrepen dat in 2015 het systeem dat de toelating tot het voortgezet onderwijs regelt, veranderd moest worden. Zo’n vijftig jaar lang had de ‘objectieve’ toets van het Cito gezorgd voor een gelijke maatstaf voor alle basisschoolleerlingen en bijgedragen tot een zekere handhaving van het basisschool – niveau door de jaren heen en plotseling werd dit redelijk betrouwbare instrument vervangen door het oordeel van de onderwijzer.

(meer…)