Column J.C. Traas

Het kalf laten verdrinken

De kranten kwamen met het bericht dat de Inspectie van het Onderwijs de noodklok luidt omdat het mis gaat met de taal-  reken- en maatschappelijke vaardigheden van leerlingen.

De inspectie doet bij monde van de inspecteur-generaal of ze heel alert is ten aanzien van de problemen in het onderwijs: ‘in  2016 maakten wij daar al voor het eerst melding van’. Nee maar! Het onderwijs zit al veel langer in de versukkeling, al zeker 30 jaar. En het is zonder meer schandalig dat de inspectie al niet veel eerder gewaarschuwd heeft. Maar nee, de inspectie liep heel braaf aan de leiband van foute bewindslieden en onderwijskundigen, stelde de toestand mooier voor dan die was en had in haar midden ook steeds minder mensen  met brede en recente ervaring in de onderwijspraktijk. En nu zijn ze dus wakker! Al die tijd gedaan of er niets aan de hand was. En wat zien ze nu? Het funderend onderwijs is geen degelijk gebouw meer maar toont veel kenmerken van een ruïne.

(meer…)

Gebrek aan kennis

Voor wie het nog niet wist: de politieke partijen die het tien, twintig, kortom de laatste vijftig jaar voor het zeggen hadden in ons land en dus ook verantwoordelijk waren voor het onderwijsbeleid zijn nu zo veel kleiner geworden dat ze geen rol van betekenis meer kunnen spelen. In de NRC van 27 maart wordt aan de vroegere partijleider van de PvdA en oud-burgemeester van Amsterdam, Job Cohen, gevraagd hoe hij over de situatie denkt.

(meer…)

Iedereen rijk

In NRC van 16 februari schrijft Maxim Februari over klasseverschillen en maatschappelijke ongelijkheid: ‘Vooral cultureel kapitaal bepaalt het klasseverschil’.

Nieuw is dit onderwerp bepaald niet:  het speelde een belangrijke rol in de discussies over de invoering van de middenschool in jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. En daarvoor al sprak men van het ideaal van de ‘verheffing’ van de arbeidersstand.

(meer…)

Regressie naar het midden

Professor Robbert Dijkgraaf is niet alleen een eminent geleerde en een uitstekende docent maar ook een voortreffelijk essayist en columnist.

In de NRC van 30 mei schrijft hij over het afweersysteem dat het menselijk lichaam op een buitengewone knappe manier verdedigt tegen aanvallen op onze gezondheid: ‘Door toeval en selectie produceert het immuunsysteem een bijna onbegrensd reservoir aan verdedigingswapens’. En wat doen wij ten behoeve van ons maatschappelijk afweersysteem ? Dijkraaf zegt hierover :’Omdat de toekomst grotendeels onvoorspelbaar is, zou ook onze samenleving een rijk gevuld kennisarsenaal moeten hebben vol ideeën, theorieën , instrumenten en technieken. Als ik mijn stokpaardje nog eens mag berijden: de meeste van die inzichten zullen  op het oog volstrekt nutteloos lijken. Tot de dag dat zich een nieuw gevaar aandient. Alleen door vooraf te investeren kunnen we ons wapenen tegen toekomstige bedreigingen.

(meer…)

Perverse prikkels

Het is als met een oud huis waaraan jarenlang geen onderhoud is gepleegd, op een gegeven moment komen er allerlei gebreken aan het licht: verstoppingen, kortsluitingen, lekkages enz.

Tientallen jaren leek het alsof het onderwijsgebouw in redelijk goede staat verkeerde, nu blijkt dat het er heel slecht voorstaat. Er is een toenemend lerarentekort, het ziekteverzuim is hoog, er vallen steeds meer lessen uit en de verschillen in kwaliteit tussen de scholen worden groter.

(meer…)

Nood breekt wet

Al bijna 120 jaar kent ons land de leerplicht. Het werd plicht genoemd omdat veel ouders het aanvankelijk helemaal niet zo nodig vonden  dat hun kinderen naar school gingen, en zeker niet als die al de leeftijd hadden om geld te gaan verdienen. Daarom waren er in die tijd ook commissies ‘tot wering van het schoolverzuim’ die er op toe moesten zien dat kinderen niet zonder geldig excuus van school wegbleven.

(meer…)